सप्तरी, १८ असोज । नेपालको प्रमुख नदी प्रणालीमध्ये एक कोशी नदीमा जलस्तर लगातार बढ्दै गएको छ । कोशी ब्यारेजमा पानीको सतह १ लाख ४१ हजार ६९५ क्युसेक पुगेको छ ।

विभागका अनुसार हालको जलस्तर ‘डेंजर’ (खतरा) श्रेणीमा पुगेको छ र पानीको प्रवाह अझै ‘राइजिङ’ (बढ्दो) अवस्थामा रहेको छ । लगातारको वर्षा र बंगालको खाडीमा विकसित वायु प्रणालीको प्रभावका कारण नदीको जलस्तर तीव्र गतिमा बढिरहेको हो ।

कोशी ब्यारेजमा अहिलेको जलप्रवाहले खतराको रेखा पार गरिसकेको छ । ‘हामीले सप्तकोसी तटीय क्षेत्रमा उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छौं,’ जल तथा मौसम विज्ञान विभागका प्रवक्ता इन्द्रराज श्रेष्ठले भने, ‘जलस्तरको उकालो क्रम निरन्तर बढ्दै छ । यसले कोशी तटबन्ध वरपरका बस्तीहरूमा जोखिम बढाएको छ ।’

सप्तरी, सुनसरी र उदयपुर जिल्लाका तटीय बस्तीहरूमा बाढीको सम्भावना अत्यधिक रहेको विभागले जनाएको छ । स्थानीय प्रशासनले बेलाबेला सायरन बजाउँदै चेतावनी घोषणा गर्ने तयारी गरेको छ ।

मधेश प्रदेश सरकारका मुख्यमन्त्री सतिशकुमार सिंहले शुक्रबार राति नै गृह प्रशासन, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र नेपाली सेनालाई तत्काल उद्धार तयारी अवस्थामा रहन निर्देशन दिएका छन् ।

मुख्यमन्त्री सिंहका अनुसार, ‘कोशी ब्यारेजमा पानीको बहाव तीव्र गतिमा बढ्दैछ । यदि यस दरमा पानी थप बढ्ने हो भने तटबन्धको केही भागमा क्षति हुनसक्ने सम्भावना नकार्न सकिँदैन ।’

प्रदेश सरकारका अनुसार कोशी, कमला, बागमती र राप्ती नदीमा पनि जलप्रवाह बढ्दो छ र यी सबैलाई निरन्तर अनुगमनमा राखिएको छ ।सप्तरी र सुनसरीका प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरूले जोखिम क्षेत्रका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण गर्ने तयारी थालेका छन् । स्थानीय तहका जनप्रतिनिधि, रेडक्रसका स्वयंसेवक र सुरक्षा निकायलाई सहकार्यका लागि निर्देशन दिइएको छ ।

सशस्त्र प्रहरी बल नम्बर ७ को कोशी बटालियनका प्रमुख डीआईजी कृष्णबहादुर शाहीले भने, ‘हामीले ब्यारेज वरपरका ढोका खुला गरिसकेका छौं । अहिले तटबन्ध नजिकैका बस्तीमा सशस्त्र प्रहरीका टोलीहरू तयारी अवस्थामा छन् ।’

त्यस्तै, तटबन्धनजिकका खेतहरूमा धानको बाली डुबानमा परेका छन् । किसानहरूका अनुसार एकै रातमा सयौं बिघा खेतमा बाढी पस्ने डर छ । जल तथा मौसम विज्ञान विभागले आज राति र भोलि बिहानसम्म पूर्वी तराईमा भारी वर्षा हुने सम्भावना रहेको जनाएको छ ।

विभागले विज्ञप्ति जारी गर्दै भनेको छ, ‘सप्तकोसी, कमला र बागमती नदी आसपासका बासिन्दा, नदी पार गर्नेहरू र किसानहरूले सतर्कता अपनाउनुपर्ने अत्यावश्यक अवस्था आएको छ । अनावश्यक यात्रा नगर्नुहोस् ।’

सन् २००८ मा कोशी नदीको तटबन्ध भत्किँदा हजारौं बासिन्दा विस्थापित भएका थिए । त्यसपछि हरेक वर्ष बर्खायाममा कोशी नदीलाई उच्च सतर्कता सूचीमा राखिँदै आएको छ ।