काठमाडौं, १ माघ । संविधान संशोधनको चर्चा र मधेशका मुद्दामा उत्पन्न नयाँ राजनीतिक लहरसँगै मधेश केन्द्रित दलहरूले पुनः एकठाउँमा उभिनका लागि कदम चाल्न थालेका छन् ।

मधेशका सामूहिक मुद्दामा साझा धारणा बनाएर मोर्चा निर्माण गर्ने योजना बनाएका यी दलहरूको पहलमा मंगलबार काठमाडौंमा ६ दलका प्रमुख नेताहरूको एक महत्वपूर्ण बैठक बसेको हो ।

बैठकमा मोर्चा निर्माणका खाका, उद्देश्य र साझा एजेन्डाबारे छलफल भए तापनि ठोस निर्णय भने भएन । बैठकमा आगामी गठबन्धन घोषणा अघि आ–आफ्ना दलभित्र गम्भीर छलफल र कार्यदिशा तय गर्ने समझदारी गरिएको जानकारी दिइएको छ ।

बैठकमा सहभागी नेताहरूका अनुसार यस खण्डमा आ–आफ्ना दलहरूमा थप विचार–विमर्श र छलफल आवश्यक रहेको महसुस गरिएको छ । जनप्रगतिशील पार्टीका नेता शिवजी यादवले बैठकपछि पत्रकारसँगको कुराकानीमा भने, “हामीले मोर्चा निर्माणको योजना राखे पनि यसको लागि प्राथमिकतामा हामीले आफ्नो दलमा छलफल गर्ने र साझा कार्यदिशा तय गर्ने निर्णय गरेका छौं । सबै दलले टीओआर (टम्र्स अफ रेफेरेन्स) सम्बन्धी काम गर्ने र आगामी बैठकमा यस विषयमा थप छलफल गर्ने तयारी गरेका छौं ।“

मधेश केन्द्रित दलहरूको बैठकले साझा धारणा बनाउनका लागि आफ्ना दलमा गम्भीर छलफल गर्नुको महत्त्वलाई जोड दिएको छ । यस क्रममा प्रत्येक दलका प्रमुख नेताहरूको उपस्थितिमा गठबन्धन घोषणा गर्ने योजना बनाइएको छ । जनप्रगतिशील पार्टीका प्रवक्ता शरदसिंह यादवले बैठकमा नागरिक उन्मुक्ति पार्टीलाई पनि आमन्त्रण गर्ने विषयमा विचार गरिएको बताए । साथै, संविधान संशोधन र संसदलाई छल्ने प्रक्रियामा सरकारले ल्याएका अध्यादेशलगायतका विषयमा सामान्य छलफल पनि भएको छ ।

राष्ट्रिय मुक्ति पार्टीका नेता केशव झाले संवादहीनताको अवस्थालाई अन्त्य गर्नका लागि सबै दलहरू सहमत रहेको प्रतिक्रिया दिएका छन् । उनले भने, “हामी सबै सहमत छौं कि अब संवादको सबै कडी जोड्न आवश्यक छ। आगामी बैठकमा, हामी सहकार्य गर्नका लागि आवश्यक अवधारणाहरू तयार गर्ने छौं ।“

एकता र विचारधारात्मक सहमति महत्वपूर्ण

बैठकका प्रमुख विषयमा मधेशकेन्द्रित दलहरूका नेताहरूले एकता निर्माणका लागि विचारधारात्मक छलफल र गम्भीर सहमति लिने आवश्यकतालाई प्रमुखता दिएका छन् । राष्ट्रिय मुक्ति पार्टीका नेता केशव झाले भने, “चाँडै एकता र झन् चाँडै विभाजन मधेशकेन्द्रित दलहरूको समस्या बनिरहेको छ । अब यसलाई तोड्नका लागि हामी मोर्चा बनाएर वैचारिक छलफलका माध्यमबाट एकता र विभाजनको समस्यामा समाधान ल्याउने प्रयासमा छौं ।“

मधेश केन्द्रित दलहरूका नेताहरूले लामो समयदेखि भएको संवादहीनताको अवस्थालाई समाप्त गर्ने लागि क्रियाशील प्रयास गरेका छन् । जनप्रगतिशील पार्टीका अध्यक्ष हृदयश त्रिपाठी यसका संयोजक छन् । उनी मधेशकेन्द्रित दलहरूको एकता र संवादका लागि नियमित प्रयास गर्दै आएका छन् । त्रिपाठीका अनुसार, “हामीले दलगत रूपमा विचार पुर्याइसकेपछि अर्को बैठकमा साझा रणनीति तय गर्नेछौं ।“

कार्यदलको गठन र भूमिका

बैठकमा कार्यदलको गठन गर्ने प्रक्रिया पनि अघि बढाइएको छ । कार्यदलका सदस्यहरूले मधेशका मुद्दामा एकजुट भई राजनीतिक शक्ति निर्माण गर्ने उद्देश्यका साथ छलफल गरिरहेका छन् । बैठकमा जसपा नेपाल र अन्य केही दलका नेताहरू सहभागी भए पनि जसपा नेपाल बैठकमा सहभागी नभएको विषयमा कुनै स्पष्ट प्रतिक्रिया आएको थिएन । यसका बाबजुद जसपा नेपाल, लोसपा, जनमत पार्टी, जनप्रगतिशील पार्टी, राष्ट्रिय मुक्ति पार्टी, र लमलोपाका दलका प्रतिनिधिहरूको उपस्थिति यस बैठकमा रहेको थियो ।

उपेन्द्र यादव नेतृत्वको जसपा नेपाल बैठकमा अनुपस्थित रहँदा दलका अन्य नेताहरूले यस विषयमा अनभिज्ञता प्रकट गरे । जसपा नेपालको अनुपस्थितिलाई ध्यानमा राख्दै बैठकका सदस्यहरूले एकता र सहकार्यको आवश्यकता बलियो ढंगले अघि बढाएको बताएका छन् ।

मधेश केन्द्रित दलहरूको बैठकले आगामी समयका लागि एकता र संवादको महत्वलाई पहिलो प्राथमिकता दिएको छ । एकता निर्माणका लागि छलफल र सहमति आवश्यक रहेको विश्वास गर्दै यी दलहरूले आ–आफ्नो दलमा गम्भीर विचारविमर्श गर्ने निर्णय गरेका छन् । आगामी बैठकहरूमा कार्यदिशा र टीओआरको विषयमा थप छलफल र स्पष्टता आउने विश्वास गरिएको छ । यसका साथै समग्र मधेश क्षेत्रका नागरिकका हकअधिकार र राजनीतिक अधिकारका लागि संघर्ष र एकजुटता जारी रहने छ ।