जनकपुरधाम, ८ जेठ । स्थानीय भाषा र संस्कृतिको संरक्षणलाई केन्द्रमा राख्दै सिरहाको नवराजपुर गाउँपालिकाले कक्षा १ देखि ३ सम्मका विद्यार्थीलाई लक्षित गर्दै मैथिली भाषामा स्थानीय पाठ्यपुस्तक लागू गरेको छ । ‘हमर नवराजपुर’ शीर्षकको यस पाठ्यपुस्तकले स्थानीय भूगोल, जनजीवन, संस्कृति, परम्परा, कृषि, पर्यटनलगायत विषय समेटेको छ ।

गाउँपालिकाका अध्यक्ष शिव उदगार यादवका अनुसार संविधानले दिएको मौलिक भाषा, कला र संस्कृतिको संरक्षण गर्ने जिम्मेवारीलाई व्यवहारमा उतार्न यो पहल गरिएको हो । उनले भने, ‘स्थानीय भाषामा पाठ्यपुस्तक तयार गरी सामुदायिक विद्यालयमा पढाउन थालेका छौं । यसले बालबालिकालाई आफ्नै माटो र संस्कृतिसँग जोड्न सहयोग गर्छ ।’

नवराजपुर गाउँपालिकाभित्रका २० वटा सामुदायिक विद्यालयमा उक्त पाठ्यपुस्तक चालु शैक्षिक सत्रदेखि लागू गरिएको छ । पालिकाले पाठ्यपुस्तक निर्माणदेखि मुद्रणसम्मको सम्पूर्ण व्यवस्थापन गरेको हो ।

अध्यक्ष यादवका अनुसार अब आउने शैक्षिक सत्रदेखि कक्षा ६ सम्मका लागि पनि मातृभाषामा पाठ्यक्रम निर्माणको प्रक्रिया अघि बढाइएको छ । ‘२०८३ सालदेखि कक्षा ६ सम्ममै मातृभाषामा पठनपाठन गराउने योजना छ । पाठ्यपुस्तक छपाइको तयारी भइरहेकै छ,’ उनले भने ।

‘हमर नवराजपुर’ पाठ्यपुस्तकमा गाउँपालिकाको भूगोल, भाषा, संस्कृति, परम्परा, घरेलु प्रविधि, कृषि प्रणाली, धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थलहरू, पशुपालन र स्थानीय जनजीवनका विविध पक्षहरू समेटिएका छन् ।

मैथिली साहित्य परिषद् सिरहाका संयोजक रामरिझन यादवले नवराजपुर गाउँपालिकाको यो कदमलाई ऐतिहासिक र अनुकरणीय भन्दै प्रशंसा गरे । उनले भने, ‘स्थानीय भाषालाई पठनपाठनमा समावेश गर्नु मातृभाषा संरक्षणको लागि अत्यन्त महत्त्वपूर्ण हो । अन्य पालिकाले पनि यसबाट सिक्नुपर्छ ।’