–ज्योति झा
जनकपुरधाम, २९ चैत । ‘राजनीति’ शब्द गाँउदेखि सहर सबैले सुनेको र बुझेको हुन्छ । राजनीति बिना देशको परिकल्पना पनि गर्न सकिँदैन । राजनीतिको शुरुवात रामायणकाल भन्दा पनि प्राचीन छ । चाहे त्यो चक्रव्यूह रच्न होस् वा चौसर खेलमा पाण्डवलाई हराउन । कुनै पनि देशको उन्नति प्रगतिमा राजनीतिको ठूलै भूमिका हुन्छ । तर अहिलेको युवापिढीको मुखबाट प्रायः सुन्नमा आउँछ politics is dirty game.

राजनीतिको विषयमा यस्तो नकारात्मक विचार राख्नु हाम्रो देशको दुर्भाग्य हो । हामीलाई यो बुझ्नुपर्छ कि राजनीति कुनै पनि देशको अभिन्न अंग हो । राजनीतिक संगठन र सामूहिक निर्णय कुनै प्रकारको ढाँचा बिना कुनै पनि समाज बाँच्न सक्दैन । राजनीति अर्थात राज+नीति राजको अर्थ शासन र नीतिको अर्थ उचित समय र उचित स्थानमा उचित कार्य गर्ने कलालाई बुझिन्छ । यसको तात्पर्य नीति विशेषद्वारा शाषण गर्नु ।

राजनीतिमा धेरै बाटो अपनाउन सकिन्छ । जस्तै राजनीतिक विचारलाई अगाडि बढाउनु, विधी बनाउनु, विरोधीको बिरुद्ध युद्ध आदी शक्तिको प्रयोग गर्नु । राजनीतिमा नेताको आवश्यकता हुन्छ । नेताको अर्थ त्यस्तो व्यक्ति जसले त्यो कुरा हेर्न र गर्न सक्छ जो अरूले आफ्ना लागि गर्न सकिरहेको हुँदैन । यदि नेताले पनि त्यही गरिरहेको छ जुन हरेक व्यक्तिले गरिरहेको छ भने तपाईंलाई नेताको आवश्यकता नै छैन ।

यदि उसको पनि त्यही सोच छ जुन तपाई हाम्रो आमजनताको छ भने नेताको आवश्यकता नै किन ? त्यसो भए त हामी नेता बिना नै राम्रो गर्न सक्छौं । नेताको आवश्यकता यस कारणले हुन्छ कि जहाँ हामी सामूहिक रूपमा पुग्न चाहन्छौं, टोल समाजमा विकास गर्न चाहन्छौ तर कसरी गर्ने, त्यहाँसम्म कसरी जाने हामीलाई थाहा हुँदैन त्यहीं भएर हामी नेता रोज्छौं, जसले हाम्रो नेतृत्व गरोस् ।

राजनीति सफा स्वच्छ र नेता इमान्दार, निष्ठावान भइदिए देशको उन्नती प्रगतिलाई कसैले रोक्न र छेक्न सक्दैन । तर नेता भ्रष्ट, बेइमान भयो भने देशलाई बर्बाद हुन समय लाग्दैन । जसरी राजनीति बिना देश चल्दैन् त्यस्तै बिना जनताको साथ सहयोगले कोही नेता बन्न सक्दैन । कुल मिलाएर भन्नु पर्यो भने जनता समझदार भयो भने राम्रो नेताको चयन हुन्छ र इमान्दार नेता भइदियो भने देशको विकास आगो भन्दा पनि तेज बहावमा अगाडी आउँछ ।

तर बिडम्बना ! हाम्रो देशको कुरा गर्ने हो भने मलाई लाग्छ हामी कहाँ स्थिती ठिक उल्टो छ । यदि तपाईं कसैको काम हुनबाट रोक्न सक्नुहुन्छ भने तपाई नेता । यदि तपाई कामकाज ठप्प, शहर/देश बन्द, आन्दोलन, चक्काजाम, चाप्लुसी, भ्रष्टाचारी गर्न सक्नुहुन्छ भने तपाई नेता बन्न सक्नुहुन्छ ।

दुर्भाग्यको कुरा हो हाम्रो देशलाई रोक्ने कला नेताले गरिरहेका छन् । आमजनता या त तमासा हेरिरहेका छन् या त ताली या गालीमा सिमित भएका छन् । हामीले आफ्नो लागि एउटा राम्रो नेता पनि चुन्न सकिरहेका छैनौ । क्षणिक प्रलोभनमा आफ्नो र आउने सन्तती तथा देशको भविष्यसँग खेलवाड गरिरहेका छौं । जबकी खेलाडी नेता होईन, सबभन्दा ठूलो खेलाडी र बाजीगर आम जनता हो ।

अहिले नै हेरौं न । चुनाव नजकिंदै जाँदा सबैले आफूलाई समाजसेवी, जनताको सेवक, जनताप्रेमी, देशभक्त बनाउनलाई देखावटी काम र नौटंकीहरु गर्न थालेका छन् । तर अरू समयमा कानमा तेल राखेर सुतेका हुन्छन् वा लुटनमा व्यस्त । थाहै भएको कुरा हो ।

अहिले त हरेक घरमा नेता, नेता भनाउने र नेता बन्नेको होडबाजी चलिरहेको देखिन्छ । कति नयाँ नयाँ नेताहरुको चुनावको समयमा आएर जन्म भइरहेको छ भने कोही सामाजिक सञ्जालमा खुब बनावटी वाहवाही देखाबामा लागेका हुन्छन् । कसैले त सरकारी सेवाबाट अवकास पाउन मात्र एक महिना बाँकी रहेको समयमा जागिर छोडेर आफू जनता सेवा गर्न मेयर बन्न इच्छुक रहेको भन्दै जनता ठगिरहेका छन् । जसले घर समाजको भलो गर्न सक्दैन उनीहरूले देशको विकास गर्छ अरे !

चुनाव नजिक भएपछि जनताको बिचमा जानु, वृद्धा आश्रम पुग्नु, हरेक गोष्ठिहरुमा सम्मिलित हुनु, मिठो बोल्नु, चिया खुवाउनु र जितेर गएपछि औकात देखाउने जस्ता बहुरुपियाहरुलाई चिन्नु आवश्यक छ । आज ५ लाख खर्च गर्छ भने भोलिको दीनमा करोडौं खान्छ । नभए टिकटका लागि यति होडबाजी नै हुने थिएन ।

जसले वार्डमा हुँदा वार्डको विकास कम र घरको विकासमा बढि ध्यान दिए उनीहरुले के नगरको विकास गर्न सक्छ र ? जसको कुनै न त योगदान छ न त कुनै त्याग उनीहरू अब नेता बन्ने अरे !

जो जितेर गएका छन् र काम केहि गरेका छैनन् । भ्रष्टाचारमा अब्बल रहेकाहरु अब नयाँ नयाँ वाचा गरेर जनतालाई मुर्ख बनाउन फेरि ठुलो ठुलो भाषण दिनेछन् ।

सरकारी ढुकीकुटलाई आफ्नो पुर्खाको सम्पत्ती ठानी राष्ट्र, राष्ट्रियता, स्वाभिमान लत्याउँदै जनता भन्दा पनि जीवनको लागि पार्टीलाई सञ्चालन गर्दै आईरहेका छन । राजनीतिलाई अस्वस्थ्य आर्थिक कुल्याउने प्रतिस्पर्धाको रुपमा लिईने गरिएको छ । जनताको लागि राजनीतिक दल कहिल्यै जिम्मेवार भएनन् । आफु अनुकुलतामा मात्रै काम गर्दै आए । राजनीतिक दलले जनताको लागि राजनीति गर्नु गर्नु पर्छ, भन्ने मानसिकता बनाउन सकेनन् ।

राजनीति जनताको लागि नभई व्यक्तिको लागि मात्र भयो । फलस्वरुप जनताको लागि भनेर गरिएको राजनीतिले जनताले प्राप्त गर्नु पर्ने सबै सेवा सुविधा अहिलेसम्म पनि प्राप्त गर्न सकेनन् । जसको कारण जनताको संघर्ष रित्तो भईरहेको छ ।

त्यसैले हे जनता हामी अब बेलैमा होस पुर्याऔं । महिला होस वा पुरुष, युवा होस वा वृद्ध । जो सक्षम छन्, इमान्दार छन्, समाजको लागि उदाहरण, प्रेरणाको श्रोत छन् । उनीहरु नै देशको कर्णधार हुन सक्छन् । त्यसैले अबको नेता राम्रो चयन होस् । हामीलाई मुखौटेहरूको आवश्यकता छैन । न त फेमस फेसको ।

अहिले सामाजिक सञ्जालले त जो कोहीलाई पनि फेमस गरिदिन्छ । काम के गर्यो थाहा छैन । पिक स्टाटस जथाभावी र कार्यकर्ता त अहिले सबैसँग छ । त्यसैले सावधान र सतर्क हुनुस् । चुनाव मजाक होइन । यसले समाज, देश र हाम्रो भविष्य निर्धारण गर्छ । त्यसैले क्षणिक प्रलोभनमा परेर आफ्नै भविष्यसँग खेलवाड नगर्नुस् ।

(लेखक नेपाल पत्रकार महासंघ मधेस प्रदेशकी उपाध्यक्ष हुन् )