जनकपुरधाम, ११ मंसिर । देशभरका उखु उत्पादक किसानले यस वर्ष उखुको समर्थन मूल्य प्रतिक्विन्टल न्यूनतम ७५० रुपैयाँ कायम गर्न सरकारसँग माग गरेका छन् ।

मूल्य निर्धारणमा ढिलाइ र गत वर्षको कटौती गरिएको अनुदान अझै नपाएको भन्दै किसानहरू आन्दोलनको तयारीमा उत्रिएका हुन् ।

सामूहिक पहलस्वरूप केही दिनअघि विभिन्न जिल्लाका उखु उत्पादक किसानका प्रतिनिधिहरूले कृषि तथा पशुपन्छी विकासमन्त्री डा. मदन परियारलाई भेटेर मागपत्र बुझाएका छन् । भेटका क्रममा किसानहरूले गत वर्षभन्दा बढी मूल्य तोक्नुपर्ने र सरकार, उद्योगी तथा किसानबीच सहमतिमै मूल्य निर्धारण गर्नुपर्ने जिकिर गरेका छन् ।

मिलगेट उखु उत्पादक समिति सर्लाहीका अध्यक्ष राजकुमार उप्रेतीका अनुसार किसानको तर्फबाट मन्त्रीलाई प्रतिक्विन्टल ७५० रुपैयाँ कायम गर्न आग्रह गर्दै ज्ञापनपत्र हस्तान्तरण गरिएको हो ।

‘हाम्रो मागअनुसार मूल्य नबढे चरणबद्ध सडक संघर्षमा जान बाध्य हुनेछौँ,’ उप्रेतीले चेतावनी दिए । उनका अनुसार सर्लाही, महोत्तरी, रौतहट, बारा, पर्सा, सिरहा, सुनसरी, नवलपरासी, कञ्चनपुर, सप्तरीलगायत करिब एक दर्जन जिल्लाका प्रतिनिधिहरूले संयुक्त रूपमा मागपत्र बुझाएका हुन् ।

सरकारले झण्डै १० वर्षदेखि उखु किसानलाई प्रतिक्विन्टल ७० रुपैयाँ अनुदान उपलब्ध गराउँदै आएको थियो । तर, केपी ओली नेतृत्वको सरकारले उक्त अनुदानको ५० प्रतिशत कटौती गरेपछि किसानलाई गत वर्ष प्रतिक्विन्टल ३५ रुपैयाँ मात्रै भुक्तानी भएको थियो । बक्यौता अनुदान अझै नपाएपछि किसान असन्तुष्ट बनेका छन् ।

गत वर्ष सरकारले उखुको मूल्य निर्धारण गर्दा चिनी मिलहरूले ५८५ रुपैयाँ तिर्ने र सरकारले ७० रुपैयाँ अनुदान दिने निर्णय गरिएको थियो ।उद्योगहरूले तोकिएको भुक्तानी पूरा गरिसके पनि सरकारले भने निर्णयविपरीत ३५ रुपैयाँ मात्र भुक्तानी गरी बाँकी रकम कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालयमा पठाइएको किसानहरूको आरोप छ ।

किसानहरूले मंसिर १३ गतेभित्र बक्यौता ३५ रुपैयाँ अनुदान नआए मंसिर १४ गतेदेखि पूर्वपश्चिम राजमार्गमा चक्काजाम गर्दै आन्दोलन शुरू गर्ने चेतावनी दिएका छन् । ‘सरकारले समयमै निर्णय नगरेको खण्डमा हामी सडकमा आउन बाध्य हुन्छौँ,’ उप्रेतीले भने ।

एकातिर किसान आन्दोलनको तयारीमा उत्रिरहेका बेला अर्कोतिर चिनी उद्योगहरूले भने मूल्य निर्धारण नहुँदै उद्योग सञ्चालनको तयारी तीव्र पारेका छन् । सर्लाहीको हरिवनस्थित इन्दु शंकर चिनी उद्योगले यही मंसिर १४ गते डोँगा पूजा राख्ने निर्णय गरेको छ ।

उद्योगका प्रशासन प्रमुख ठाकुर नेपालका अनुसार आइतबार शुभ साइतमा पूजा गरिने भए पनि उद्योग सञ्चालन पुस महिनादेखि मात्र सुरु हुने अनुमान छ ।

उखु मूल्य निर्धारणको विषय वर्षेनि विवादित बन्दै आएको छ । किसानले उत्पादन खर्च, श्रमदर, खाद्य भाउ वृद्धिलगायत कारण देखाउँदै मूल्य वृद्धि माग गर्दै आएका छन् । उद्योगहरूले भने बजारको अवस्था, चिनीको माग–आपूर्ति तथा सरकारको कर संरचना हेरेर मूल्य निर्धारण हुनुपर्ने तर्क गर्छन् ।

मूल्य निर्धारणमा ढिलाइ हुँदा उत्पादन, उद्योग सञ्चालन र चिनी आपूर्तिमा समेत असर पर्ने भएकाले त्रिपक्षीय सहमति अनिवार्य रहेको किसानहरूको बुझाइ छ ।