जनकपुरधाम, १० मंसिर । विवाहपञ्चमी महोत्सवको अवसरमा यस वर्ष जनकपुरधाम ऐतिहासिक मणिमण्डप क्षेत्र सामूहिक विवाह समारोहले उल्लासमय बनेको छ ।

विश्व हिन्दु परिषद् नेपालले दाइजो प्रथाको उन्मूलन र आर्थिक रूपमा कमजोर परिवारलाई राहत पुर्याउने उद्देश्यसहित आयोजित सामूहिक विवाहमा ३६ जोडी वैवाहिक बन्धनमा बाँधिन लागिएका छन् ।

आयोजक संस्थाले मणिमण्डपलाई प्राचीनकालमा भगवान रामसीताको वैवाहिक विधि सम्पन्न भएको स्थलका रूपमा चिनाउँदै आधुनिक समाजमा फैलिँदो खर्चिलो विवाह संस्कृतिको विकल्पस्वरूप ‘आदर्श विवाह’ कार्यक्रमलाई अघि बढाएको जनाएको छ ।

जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका–१३ का वडाध्यक्ष जीतबहादुर राउतका अनुसार सामूहिक विवाहमा बेहुला–बेहुलीका परिवार, पण्डित तथा श्रद्धालु गरी करिब ४ हजार जनाको सहभागिता रहने छ ।

विवाहका लागि आएका जोडीहरूलाई जनकपुरधामका धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्पदाको दर्शन गराउँदै कार्यक्रमको प्रारम्भ गरिने उनले बताए ।

सामूहिक विवाहमा कम्तीमा ५१ जोडीलाई सहभागी गराउने लक्ष्य राखिए पनि कानुनी प्रावधान, आवश्यक कागजात र उमेरसम्बन्धी प्रमाणपत्र नपुगेका कारण धेरै जोडीलाई समारोहमा सामेल गर्न नसकिएको आयोजकले जनाएको छ ।

नेपाल–भारतका विभिन्न स्थानबाट आएका जोडीमध्ये धनुषा, महोत्तरी, सर्लाही, सप्तरी, मोरङलगायत जिल्लाका नागरिक सहभागी भएका छन् ।

विवाहमा सहभागी नेपाली जोडीलाई नागरिकता र जन्मदर्ता तथा भारतीय जोडीलाई आधार कार्डका प्रतिलिपि मागिएको छ । सरकारी कागजातका आधारमा कानुनी रूपमा विवाहयोग्य उमेर पुगेकालाई मात्र वैवाहिक विधिमा सहभागी गराइएको राउतले बताए ।

मधेश प्रदेशका मुख्यमन्त्री सरोजकुमार यादवले सामूहिक विवाह कार्यक्रमले समाजमा सकारात्मक सन्देश जाने भन्दै प्रदेश सरकार कुनै पनि गाउँ शहरमा हुने यस्ता आदर्श सामूहिक विवाहमा खुला सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाए ।

‘दाइजो प्रथा सामाजिक कुसंस्कृति र गरिबका लागि अभिसापका रूपमा विद्यमान छ । यस्ता सामूहिक विवाहले यसलाई अन्त्यतर्फ लैजान महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्,’ मुख्यमन्त्री यादवले भने ।

सामूहिक विवाहको सम्पूर्ण खर्च विश्व हिन्दु परिषद् नेपालले व्यहोरेको छ भने विवाह स्थलका पण्डाल तथा सजावटका लागि प्रदेश सरकारले सहयोग प्रदान गरेको आयोजकले जनाएको छ ।

मिथिलाक्षेत्रमा अझै प्रभावशाली रूपमा विद्यमान दाइजो प्रथाले गरिब परिवारलाई वैवाहिक संस्कारमा अत्यधिक आर्थिक बोझ बढाउँछ । यसपटक जनकपुरधाममा सम्पन्न हुन लागेको सामूहिक विवाह कार्यक्रम समाजमा ‘खर्चिलो विवाह नभई सरल र आदर्श विवाह’ को सन्देश फैलाउन सफल भएको सहभागीहरूको भनाइ छ ।

विवाहपञ्चमी महोत्सवकै पवित्र वातावरणमा सम्पन्न हुन लागेको सामूहिक विवाहले मिथिलाको सांस्कृतिक गरिमा पुनः उजागर गर्दै सामाजिक सुधारका लागि नयाँ ढंगले बहस सुरू भएको छ ।