जनकपुरधाम, १९ असोज । मधेश प्रदेशको राजनीति फेरि एकपटक तातेको छ । मुख्यमन्त्री सतिश कुमार सिंहको नेतृत्वमा रहेको जनमत पार्टीको सरकार अल्पमतमा परेपछि नयाँ सत्ता समीकरण खोज्ने प्रयास तीव्र बनेको छ ।

यसैबीच, महन्थ ठाकुर नेतृत्वको लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी (लोसपा) नेपालले प्रदेश सरकारको नेतृत्व गर्न औपचारिक दाबी गरेको छ ।

लोसपा नेपालका अध्यक्ष महन्थ ठाकुरले दशैंको अवसरमा महोत्तरीमा पार्टीका प्रदेश सभा सदस्यहरूसँग छलफल गरेपछि यस्तो निर्णय लिएको बताइएको छ । अध्यक्ष ठाकुरसँग भेटवार्ता गरेका प्रदेश सभा सदस्य रामबाबु यादवका अनुसार पार्टीले अब सरकारको नेतृत्व लिनुपर्छ भन्ने निष्कर्षमा पुगेको हो ।

‘हामीले विगतमा विभिन्न सरकारहरूमा सहकार्य गर्यौं । तर, नेतृत्व कहिल्यै पायौं,’ यादवले भने, ‘अब मधेशको हितका लागि लोसपा नै नेतृत्वमा रहनु जरुरी छ । सबै प्रदेश सभा सदस्यले अध्यक्षज्यूलाई सरकार गठनको जिम्मेवारी दिने निर्णय गरेका छन् ।’

अध्यक्ष ठाकुर पनि यस विषयमा सकारात्मक रहेको लोसपा स्रोतले जनाएको छ । उनले यस विषयमा अब केन्द्रीय नेताहरूसँग अन्तिम छलफल गर्ने र सम्भावित गठबन्धनबारे निर्णय लिने तयारी गरिरहेका छन् । पार्टी भित्र अहिले सरकार या प्रतिपक्ष भन्ने स्पष्ट धारणा बनिसकेको छ ।

लोसपाका महासचिव डा. सुरेन्द्र झाले भने, ‘विगतका सबै सरकारहरूमा हामीले सहयोग गर्यौं, अब हाम्रो नेतृत्वमा सरकार बन्नुपर्छ । जनमत पार्टीले पनि हामीलाई समर्थन गर्छ भन्नेमा हामी विश्वस्त छौं,’ उनले भने ।

यसैबीच, सरकार गठनको नयाँ समीकरणका लागि नेपाली कांग्रेस र जनता समाजवादी पार्टी (जसपा ) नेपाल पनि सक्रिय भएका छन् ।

कांग्रेसका मधेश प्रदेश अध्यक्ष तथा प्रदेश सभा सदस्य कृष्ण यादवले लोसपा अध्यक्ष ठाकुरसँग भेट गरी सरकार गठनमा सहकार्यका सम्भावनाबारे छलफल गरेका छन् । उनले भने, ‘हामी मधेशमा स्थिर सरकार चाहन्छौं, त्यसका लागि लोसपाको सहयोग अत्यावश्यक छ ।’

जसपा नेपालका नेता सरोज यादवले पनि आफ्नो नेतृत्वमा सरकार बनाउन लोसपाको समर्थन मागेका छन् । तर, लोसपाले यसपटक सहयोग नभई नेतृत्व गर्ने अडान लिएको छ ।

मधेश प्रदेशसभामा हाल १०७ जना सदस्य छन् । सरकार बनाउन कम्तीमा ५४ सदस्यको समर्थन आवश्यक पर्छ । दलगत हिसाबले अहिले एमाले २५, नेपाली कांग्रेस २२, जसपा नेपाल १९, लोसपा नेपाल ९, माओवादी केन्द्र ९, एकीकृत समाजवादी ७, जनमत पार्टी १३, संघीय समाजवादीका १, नागरिक उन्मुक्तिका १ र राप्रपाका १ जना प्रदेशसभा सदस्य छन् ।

यी अंकगणितका आधारमा, कांग्रेस र एमाले मिल्दा पनि सात सदस्य अपुग हुने देखिन्छ । त्यसैले जनमत पार्टी पुनः निर्णायक भूमिकामा रहेको छ ।

लोसपा, जसपा, नागरिक उन्मुक्ति पार्टी, संघीय समाजवादी पार्टीलगायत मधेशवादी दलहरूले प्रदेशमा मधेशकै दलले सरकारको नेतृत्व गर्नुपर्ने अडान लिएका छन् । तर, जसपा र जनमतबीच अघिल्लो सरकारका बेला भएको दूरीका कारण दुवै दल एकैसाथ गठबन्धनमा आउने सम्भावना कम देखिएको छ ।

राजनीतिक विश्लेषकहरूको भनाइमा अहिले मधेशमा मधेशी दलकै नेतृत्व भन्ने नाराले पुनः बल पाउँदैछ । यसले प्रदेशको सत्ताको केन्द्र फेरि ठाकुरतर्फ मोडिन सक्ने सम्भावना देखाउँछ ।

एमालेले भने हालसम्म मधेशमा सरकार गठनबारे औपचारिक पहल गरेको छैन । पार्टीका कुनै नेताले मुख्यमन्त्रीको दाबी पनि गरेका छैनन् । त्यस्तै, कांग्रेसका प्रदेश अध्यक्ष कृष्ण यादव भने स्वयं मुख्यमन्त्री बन्ने दौडधुपमा सक्रिय छन् । कांग्रेस नेतृत्वमा सरकार बन्ने सम्भावनालाई उनले अस्वीकार गरेका छैनन् ।

जनमत पार्टीको सरकार अल्पमतमा परेपछि अहिले मधेश प्रदेशमा शक्ति सन्तुलन एकदमै संवेदनशील बनेको छ । कुनै पनि दलले एक्लै सरकार बनाउन नसक्ने अवस्थाले फेरि गठबन्धन सरकार बन्ने निश्चित देखिन्छ । तर, यसपटक लोसपा नेपाल नेतृत्वको सरकार बन्ने सम्भावनाबारे प्रदेश राजनीतिमा चर्चा तीव्र छ ।

अध्यक्ष ठाकुरकै नेतृत्वमा मधेशवादी एकताको प्रयास पुनः सुरु हुने संकेतले प्रदेशको सत्ता समीकरणमा नयाँ अध्याय खुल्ने अनुमान राजनीतिक विश्लेषकहरूले गरेका छन् ।