जनकपुरधाम, १९ असोज । जनकपुरधामको नमूना बस्तीमा फेरि पनि बाढीको त्रास फैलिएको छ । हरेक वर्ष जस्तै यो वर्ष पनि अविरल वर्षापछि बस्तीका सडक र घरहरूमा चारदेखि पाँच फिटसम्म पानी जम्दा स्थानीय बासिन्दा दुःखसहित गुज्रिन बाध्य भएका छन् । बस्तीमा टायरमाथिसम्म पानी पुग्दा सवारीसाधन समेत जोखिममा परेका छन् ।

स्थानीयवासीहरूले भने, ‘ठ्याक्कै प्राविधिक कारण के हो त्यो भोली मात्रै थाहा हुनेछ । तर, अहिलेको दृश्य अत्यन्त भयावह छ । गाडीहरू बिस्तारै निस्किरहेका छन् । टायरमाथिसम्म पानी पुगेको छ । कहिलेकाहीँ इञ्जिनले काम गर्न छोड्छ, अनि दुर्घटनाको जोखिम बढ्छ ।’

गएरातको पानीले बस्तीमा ठूला दुर्घटना हुनबाट त जोगियो, तर केही गाडीहरू पानीमा अड्किएर ठूलो क्षति हुनबाट मात्र अलि जोगिएका थिए । छेउछाउको नालामा खस्ने सम्भावना पनि त्यत्तिकै थियो ।

स्थानीयले नमूना बस्तीमा पानी निकास नहुनुको दुई ठूला कारण रहेको बताए । उपभोक्ता समितिमार्फत निर्माण गरिएको सडक भागमा कहिल्यै पानी जम्दैन, तर ठेक्कामार्फत बनाइएको बाटो वर्षैभरि पानीमा डुब्ने गर्छ ।

स्थानीयका अनुसार, ‘पूर्व मेयरका भाञ्जा ठेकेदारले बनाएको सडक अहिले पनि पानीमुनि छ । उपभोक्ता समितिले बनाएको भाग भने सधैं सुक्खा रहन्छ । यसले प्रष्ट देखाउँछ कि समस्या कहाँ छ । यसमा मुख्य दोष ठेक्का दिने र रकम निकासा गर्ने तत्कालीन नगर प्रशासनको हो ।’

दोस्रो कारणका रूपमा स्थानीयहरूले घर निर्माणलाई देखाएका छन् । बस्तीका केही व्यक्तिहरूले वर्षैभरि घर बनाउने क्रममा मुख्य नालामै निर्माण सामग्री थुपार्ने गरेकाले पानी निकास अवरुद्ध हुने गरेको छ ।

विगत दुई वर्षदेखि हालका वडाध्यक्ष र नगरपालिकाको सक्रियतामा पटक–पटक नाला सफा गर्ने कार्य गरिएको छ । तर, ठेकेदारले बाटोको बीच भाग अत्यधिक गहिरो बनाएकोले त्यही ठाउँमा पानी जम्मा हुने समस्या समाधान हुन सकेको छैन ।

वडाका एक जनप्रतिनिधिले भने, ‘हामीले नालाहरू सफा गरेका छौं । अवरोध हटाएका छौं । तर, निर्माणकै त्रुटि भएकाले पानी त्यहीँ जम्मा हुन्छ । ठेकेदारले सही प्रवाह प्रणाली बनाउन नसकेकाले समस्या समाधान हुन सकेको छैन ।’

पालिका प्रशासनले पनि पछिल्ला वर्षहरूमा समस्या बुझेर केही प्रयास गरेको स्थानीयहरूले स्वीकार गर्छन् । तर, उनीहरू भन्छन्, ‘यदि पालिकाले निर्माण सामग्री थुपार्नेहरूलाई कठोर कारबाही गरेको भए बस्तीमा अहिले जस्तो दुःख सहनु पर्ने थिएन ।’

गत वर्षको वर्षामा मात्रै बस्तीका बासिन्दाले करिब २५ देखि ३० हजार रुपैयाँसम्म सवारी साधन मर्मतमा खर्च गर्नुपरेको थियो । यस वर्षको क्षतिको अनुमान अहिले नै गर्न सकिने अवस्था छैन । तर, स्थानीयहरू भन्छन्, ‘यो पटक त्यसभन्दा बढी खर्च पक्का छ ।’

एक स्थानीयले भने, ‘हामी हरेक वर्ष पानीमा डुब्ने, गाडी बिग्रिने, सामान उठाउने, नालाको फोहर सफा गर्नेलगायतका चक्रमा अड्किएका छौं । अब यो नमूना बस्ती नभई ‘डुब्ने बस्ती’ भएको छ ।’

नमूना बस्तीका धेरै बासिन्दाले पालिकालाई ठेक्काप्रथाबाट बाहिर निस्कन सुझाव दिएका छन् । उनीहरूका अनुसार उपभोक्ता समितिमार्फत निर्माण गरिएका सडक र नालामा कुनै दीर्घकालीन समस्या छैन । तर, ठेक्कामार्फत बनाइएका भागहरू हरेक वर्ष बिग्रँदै गइरहेका छन् ।

स्थानीय बासिन्दाहरूले उपमहानगरपालिकासँग दीर्घकालीन योजना ल्याउन माग गरेका छन् । उनीहरूको भनाइमा हरेक वर्ष पानी निकास समस्या उठाएर अस्थायी उपायले मात्र समाधान सम्भव छैन ।