सप्तरी, १९ असोज । कोशी नदीमा जलस्रोतको स्तर लगातार बढ्दै गएको छ । कोशी ब्यारेजमा आइतबार राति साढे १० बजे मापन गरिएको पानीको सतह ५ लाख ७७० क्यूसेक पुगेको छ । यसले जोखिम तह पार गरिसकेको अधिकारीहरूले जनाएका छन् । हालको प्रवृत्ति अनुसार नदीको सतह ‘राइजिङ ट्रेन्ड’ अर्थात् लगातार बढ्दो अवस्थामा रहेको छ ।

पूर्वी नेपालका जिल्लाहरूमा विगत केही दिनदेखि निरन्तर वर्षा जारी रहेकाले कोशीको जलप्रवाह तीव्र गतिमा बढेको हो । जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार पछिल्ला घण्टाहरूमा भारतको बिहारसम्म पानीको बहाव तीव्र रूपमा पुगेको र नदीका सबै स्लुइस गेटहरू खोलेर निकास बढाइएको छ ।

कोशी ब्यारेजका इन्जिनियरहरूले दिएको जानकारीअनुसार हाल ब्यारेजमा सबै ५६ वटा गेट खुला गरिएका छन् र अतिरिक्त बहाव नियन्त्रण गर्न सतर्कता अपनाइएको छ । नदी किनारमा बसोबास गर्ने बस्तीहरूमा सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ ।

स्थानीय प्रशासनले कोशी तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई सचेत रहन आग्रह गरेको छ । इनरुवा, बराहक्षेत्र, लौकही, हरिनगर, भोटेबर र पश्चिमी सुनसरीका केही बस्तीहरूमा उच्च सतर्कता अपनाइएको बताइएको छ । बाढीको सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिले आकस्मिक उद्धार टोलीहरू तयार अवस्थामा राखेको छ ।

सुनसरीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी धर्मेन्द्र कुमार मिश्रले भने, ‘पानीको सतह थप बढ्ने संकेत देखिएको छ । जोखिम क्षेत्रका बासिन्दालाई तत्काल सुरक्षित स्थानमा सर्न आग्रह गरिएको छ ।’

कोशी नदीलाई ‘सोरोज अफ बिहार’ अर्थात् ‘बिहारको दुःख’ भनेर पनि चिनिन्छ । हरेक वर्ष यसले नेपालको तराई र भारतको बिहारका हजारौं घरधुरीमा ठूलो क्षति पुर्याउने गरेको छ । पछिल्ला वर्षहरूमा बनेको तटबन्ध र ब्यारेज प्रणालीले केही हदसम्म नियन्त्रण गरे पनि अत्यधिक वर्षाका कारण स्थिति नियन्त्रणबाहिर जान सक्छ भन्ने जलविद विशेषज्ञहरूको चेतावनी छ ।

यता, भारतको सुपौल, अररिया र पूर्णिया क्षेत्रमा पनि सतर्कता अपिल जारी गरिएको छ । कोशी नदीको बहाव ब्यारेज पार गरी ती क्षेत्रहरू हुँदै गंगा नदीमा मिसिने भएकाले भारतको तटीय क्षेत्रमा समेत बाढीको खतरा बढेको छ ।

कोशी ब्यारेजमा हरेक घण्टा पानीको मापन गरिँदै आएको छ । यदि पानीको बहाव यो दरमा बढ्दै गयो भने आगामी १२ घण्टाभित्र नदीले ‘ड्यान्जर लेभल प्लस’ स्थिति लिन सक्ने पूर्वानुमान गरिएको छ ।

कोशी ब्यारेजमा अहिले सुरक्षाकर्मी, प्राविधिक कर्मचारी र स्थानीय स्वयंसेवकहरूलाई उच्च सतर्कतामा राखिएको छ । नदीकिनारका भागहरूमा विशेष गरी राति अनुगमन बढाइएको छ ।

कोशी ब्यारेजमा पानीको सतह लगातार बढ्दै गएको र ‘ड्यान्जर लेभल’ नाघिसकेको अवस्थाले पूर्वी नेपालका नदी तटीय बस्तीहरूमा पुनः उच्च जोखिम ल्याएको छ । प्रशासनले सर्वसाधारणलाई अनावश्यक जोखिम नलिन, सूचना पालना गर्न र आकस्मिक अवस्था आए तुरुन्त उद्धार केन्द्रमा सम्पर्क गर्न आग्रह गरेको छ ।