जनकपुरधाम, १८ असोज । मधेश प्रदेशका अधिकांश जिल्लामा अविरल वर्षाले जनजीवन प्रभावित बनाएको छ ।पछिल्लो २४ घण्टामा लगातारको वर्षाले धेरै ठाउँमा नदी–नाला उफानिएका छन् भने कतिपय स्थानमा सडक तथा बजार क्षेत्र जलमग्न भएका छन् ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार पछिल्ला २४ घण्टामा सबैभन्दा धेरै वर्षा पर्साको वीरगंजमा मापन गरिएको छ । वीरगंजमा मात्रै ११७ मिलिमिटर वर्षा रेकर्ड गरिएको छ । पर्साकै मुडली, रंगपुर र टाँडीबजार क्षेत्रमा पनि भारी वर्षा भएको जनाइएको छ ।

यसैगरी बाराको कलैयामा १०५.८ मिलिमिटर, रौतहटको गौरमा १०४.६ मिलिमिटर, महेशपुरमा १०१.४ मिलिमिटर र गरुडामा ८९.६ मिलिमिटर वर्षा मापन भएको छ । मधेश प्रदेश अन्तर्गत कैलालीको गर्भा दरबार केन्द्रमा पनि ८६ मिलिमिटर वर्षा मापन गरिएको विभागले जनाएको छ ।

मौसमविद्हरूका अनुसार हालको वर्षा बंगालको खाडीमा विकसित मौसमी प्रणालीको असर हो । उक्त प्रणाली नेपालको दक्षिणी र मध्य भागमा सक्रिय भएकाले आगामी केही दिनसम्म निरन्तर वर्षा हुने सम्भावना रहेको बताइएको छ ।

‘असोज २० गतेसम्म देशका धेरै भागमा भारीदेखि अति भारी वर्षा हुनसक्छ, विशेष गरी तराईका जिल्ला र काठमाडौं उपत्यकामा उच्च सतर्कता आवश्यक छ,’ जल तथा मौसम विज्ञान विभागका वरिष्ठ मौसमविद् सरोज पौडेलले बताए ।

विभागले ४० वटा जिल्लामा बाढी तथा पहिरोको उच्च जोखिम रहेको चेतावनी जारी गरेको छ । तीमध्ये १८ जिल्ला अति उच्च जोखिम श्रेणीमा परेका छन् ।

अति उच्च जोखिममा रहेका जिल्लामा सुनसरी, उदयपुर, सप्तरी, सिरहा, धनुषा, महोत्तरी, सर्लाही, रौतहट, बारा, पर्सा, सिन्धुली, दोलखा, रामेछाप, सिन्धुपाल्चोक, काभ्रे, काठमाडौं, ललितपुर र भक्तपुर छन् ।

यसैगरी, इलाम, झापा, मोरङ, धनकुटा, तेह्रथुम, पाँचथर, भोजपुर, खोटाङ, ओखलढुंगा, सोलुखुम्बु, संखुवासभा, ताप्लेजुङ, रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा, नवलपरासी (पूर्व–पश्चिम), रुपन्देही, कपिलवस्तु, लमजुङ, स्याङ्जा, तनहुँ लगायतका जिल्लालाई उच्च जोखिमको सूचीमा राखिएको छ ।

मधेशका विभिन्न शहरमा वर्षासँगै सडकमा पानी जम्दा सवारी सञ्चालनमा समस्या परेको छ । वीरगंज, कलैया र गौरका बजार क्षेत्र जलमग्न भएका छन् । धेरै विद्यालयले आकस्मिक बिदा घोषणा गरेका छन् भने स्थानीय प्रशासनले जोखिम क्षेत्रका बासिन्दालाई सतर्क रहन आग्रह गरेको छ ।

रौतहटका प्रमुख जिल्ला अधिकारीले नदी किनार र तटीय बस्तीका स्थानीयलाई उच्च सावधानी अपनाउन निर्देशन दिएका छन् । राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार विपद् प्रतिकार्यका लागि देशभर सशस्त्र प्रहरीका ७ हजार ३१५ जना जनशक्ति परिचालनमा छन् । ६३ जिल्लामा माइकिङ गरी नागरिकलाई सुरक्षित रहन आह्वान गरिएको छ ।

अहिलेसम्म ९९० जना स्वयमसेवकलाई १८ दिने तालिम दिई तयारी अवस्थामा राखिएको र उद्धारका उपकरणहरू समेत तत्काल प्रयोगका लागि तयारी अवस्थामा रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ ।

विभागले आगामी २४ देखि ४८ घण्टासम्म स्थिति थप गम्भीर बन्न सक्ने बताउँदै अनावश्यक यात्रा नगर्न, जोखिम क्षेत्रका बासिन्दालाई सुरक्षित ठाउँमा सार्न र विद्यालय तथा सार्वजनिक गतिविधि अस्थायी रूपमा रोक्न सुझाव दिएको छ ।

मौसमविद्हरूले भनेका छन्, ‘अविरल वर्षा अझै केही दिन जारी रहन सक्छ । विशेषगरी राति पानीको दर बढ्ने भएकाले नदी किनार, खोल्सो–खोला र पहाडी भेगका बासिन्दा उच्च सतर्क रहनु अत्यावश्यक छ ।’