जनकपुरधाम, १५ असोज । दशैँको महानवमीका दिन हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले कन्यालाई देवी दुर्गाको स्वरूप मानेर विशेष रूपमा पूजा गरेका छन् ।

दुईदेखि नौ वर्ष उमेर समूहका कुमारी बालिकाहरूलाई देवीको प्रतिरूपका रूपमा पूजाआजा गर्ने परम्परा यस वर्ष पनि मधेसदेखि हिमालसम्म उत्साहका साथ मनाइएको छ ।

जनकपुरधामस्थित ब्रतालु ज्योति झाले भनिन्, ‘महिनावारी नभएकी कन्यालाई देवी दुर्गाको स्वरूप मानेर पूजा गर्ने धार्मिक मान्यता रहेको छ । यसले घरमा सुख–शान्ति, समृद्धि र शक्तिको वास हुने विश्वास गरिन्छ ।’

धार्मिक मान्यताअनुसार कन्याहरूको उमेरअनुसार फरक–फरक देवीको रूप मानिन्छ । पण्डित नविन झाका अनुसार दुई वर्षकी कन्या कुमारी, तीन वर्षकी त्रिमूर्ति, चार वर्षकी कल्याणी, पाँच वर्षकी रोहिणी, ६ वर्षकी कालिका, सात वर्षकी चण्डिका, आठ वर्षकी श्यामला र नौ वर्षकी दुर्गाको प्रतीक मानिन्छ ।

कन्या पूजामा कन्याहरूलाई निम्त्याएर खुट्टा पखालेर अबिर–अक्षता, फूल र टीका लगाइन्छ । त्यसपछि विशेष परिकार दही, च्युरा, चिनी, लड्डु, केरा लगायत मिठाइ खुवाइन्छ । पूजापछि दक्षिणा वा उपहार दिइन्छ र कन्याबाट फलिफापको आशीर्वाद लिइन्छ । ब्रतालु सिखा कर्णले भनिन्, ‘कन्या पूजा भनेको नारीलाई शक्ति, श्रद्धा र आदरका दृष्टिले सम्मान गर्ने संस्कार हो । यसले घरपरिवारमा सकारात्मक उर्जा ल्याउँछ ।’

घरघरमा मात्र नभई शक्तिपीठहरूमा पनि यसरी कन्या पूजा गरिएको छ । जनकपुरधामको राजदेवी मन्दिर, सप्तरीको छिन्नमस्ता भगवती मन्दिर, कंकालिनी भगवती मन्दिर, डाक्नेश्वरी मन्दिरलगायत विभिन्न भगवती मन्दिर परिसरमा भक्तजनले कन्यालाई देवीको स्वरूप मानी पूजा गरेका छन् ।

यसरी कन्या पूजा गर्दा कन्यामार्फत नारीशक्तिको सम्मान हुने, समाजमा स्त्रीप्रतिको आस्था र आदर अझ गहिरो हुने जनविश्वास छ । साथै, यो परम्पराले दशैँलाई केवल पर्व मात्र नभई सामाजिक–धार्मिक संस्कार र मूल्यमा आधारित उत्सवका रूपमा प्रस्तुत गर्ने गर्छ ।