-ज्योती झा
जनकपुरधाम, २३ माघ । माता सरस्वतीलाई हामी विद्या र ज्ञानकी देवी भनेर पुज्छौं। याे संसारमा कोही छैनन् जसलाई ज्ञान र विद्याको आवश्यकता नहोस् । ज्ञान बिना मनुष्य पशु समान हुन्छ । सही, गलत, उचित, अनुचित, संस्कार र कुविचार यो सबै हाम्रो ज्ञान र विद्याले निर्धारण गर्छ ।

म आज कुरा गर्दैछु बसन्त पञ्चमी अर्थात माता सरस्वती पूजाको दिनको ।

बसन्त पञ्चमीलाई माता सरस्वतीको जन्मदिनको रूपमा मनाइन्छ। आजकै दिन उहाँको उत्पति भएको मानिन्छ। पौराणिक ग्रन्थ अनुसार आजको दिन अर्थात बसन्त पञ्चमीको दिन ब्रम्हाजीको स्तुतीले विद्याकी देवी माता सरस्वती प्रकट भएकी थिइन । बसन्त पञ्चमीलाई लिएर धेरै पौराणिक ग्रन्थहरूमा धेरै कथाहरु छन ।वसन्त पञ्चमीबाट ऋतुराज बसन्तको आगमन पनि हुन्छ ।

यस दिनबाट तोरीको खेत ढकमक्क हाँस्न थाल्छ र पुरा धर्ती पहेंलो रङ्गले रङ्गमय सजिएर आउँछ । हामी सनातन धर्मको मान्छे र हाम्रो पुर्खा देखि नै सनातन धर्म मानिदै आएको छ ।

हामी भगवानको पूजापाठमा विश्वास गर्ने आस्तिक मानिस हौं । सनातन धर्ममा माघ महिनाको शुक्ल पक्षको पञ्चमी तिथि धेरै महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। पञ्चमी तिथि ज्ञान र बुद्धिकी देवी माता सरस्वतीलाई समर्पित छ।

मान्यता छ, यस दिन माता सरस्वतीको विधी अनुसार पूजापाठ गर्नाले ज्ञान, बुद्धि र विवेकमा वृद्धि हुन्छ । तर, अहिले पूजापाठ गरिन्छ कि मजाक मैले बुझ्नै सकिन । ज्ञान प्राप्त गर्न चाहन्छन वा ज्ञानी आफूलाई ठान्छन थाहै भएन ।

देशको हरेक कुनामा सरस्वती पूजा धुमधामले मनाइन्छ तर, म कुरा गर्दैछु मधेश प्रदेशको राजधानी जनकपुरधामको । जहाँ हरेक गल्लि, चोक चौराहमा सरस्वती पूजा गरिन्छ । तर, स्त्रोत कम र भोजपुरी गीत बढि सबैको कानमा गुन्जिएको हुन्छ ।

सडक भरिभराउ हुन्छ । तर, सरस्वतीको दर्शन गर्न कम र एकअर्कासँग भेटघाट बढी । उनीहरूको हाथ जोडिएको हुन्छ । तर, माताको प्रतिमाको अगाडि नभई एकअर्काको हाथमा । पुजा भनेको त श्रद्धा हो तर आजकाल त..!

जस्तै पहुनालाई निम्तो दिएर खाना नदिनु, आदर नगर्नु । त्यस्तै मातालाई स्थापित गरेर बेवास्ता गरि आफू डिजे बजाई मनोरञ्जन गर्नु । मैले यो पनि भनेको होइन कि नाचगान नगर्नुपर्ने । तर, मातालाई एकातिर छोडेर अश्लिल गीत बजाएर नाच्नु यो के हो ? ज्ञानकी देवीलाई स्थापित गरेर मदिरा सेवन गरी मात्नु के हो ?

आजको दिन अस्पतालहरू पनि बेलुका भरिभराउ हुन्छ । कारण बाइक दुर्घटना, लडाइ झगडा आदि इत्यादी ।

मनोरञ्जन नै गर्नु छ भने माताको आडमा किन ? र सबैभन्दा ठूलो विडम्बना म के हेर्छु भने सरस्वती पूजाको दिन मन्दिरमा चप्पल जुत्ता लगाएरै प्रवेश ।

हामी जनकपुरवासीका लागी जानकी मन्दिर हाम्रो धरोहर, गौरव, शान, अभिमान र संस्कारको प्रतीक हो । तर, त्यसलाई पनि केही मानिसले क्याट वाक गर्ने स्टेज बनाइदिएका छ्न । विवाह मण्डप हाम्रो पूजनीय ठाउँ हो । मन्दिरमा चप्पल जुत्ता लगाएर जान मनाही हुन्छ। तर, अब यो पनि बदलिँदै गएको छ ।

खै दोषी को ? आम मानिस जो चप्पल लगाएर जान्छन वा त्यहाँका व्यवस्थापन जसलाई रेखदेखमा राखिएको छ ? विवाहमण्डपमा पहिले ५ रुपैयाँ टिकट लिएर प्रवेश गर्ने अनुमति दिइन्थ्यो । तर, अहिले १० रुपैयाँ प्रतिव्यक्ति शुल्क तोकिएको छ । बिना टिकट भित्र जान निषेध छ ।

फूल टिप्यो भने ५ सय रुपैयाँ जरिवाना तिर्नुपर्ने भनेर बोर्ड पनि झुन्ड्याइएको छ । तर, चप्पल जुत्ता लगाएर मन्दिरको भित्रिद्वारसम्म पुग्नु, अश्लिल भिडियो बनाउनु त्यसको कोहि न रेखदेख गर्नेवाला छन्, न त कसैलाई कुनै वास्ता । उनीहरू पैसा कमाउन बसेका हुन् कि संरक्षण गर्न बुझ्नै गार्हो हुन्छ ।

सरस्वती माताले सबैलाई सदबुद्धि प्रदान गरुन् ।