जानकी मन्दिर परिसरभित्र पटाका पड्काउनु संस्कारविपरीत : महन्थ दास

जनकपुरधाम, ५ कार्तिक । मिथिलाको धार्मिक आस्थाको केन्द्र जानकी मन्दिरमा यस वर्षको दीपावलीको रात श्रद्धाभावभन्दा बढी होहल्ला, धुवाँ र पटाकाको आवाजले गुञ्जिएको देखियो । धार्मिक आस्थाको केन्द्र मानिने यो पवित्र स्थलभित्र सयौँ युवाहरूले आतिशबाजी गर्दै रमिता मच्चाएको दृश्यले स्थानीय, श्रद्धालु र धार्मिक अगुवाहरूलाई स्तब्ध बनाएको छ ।
मन्दिर परिसरमा धुवाँ र बारुदको गन्धले भरिएको वातावरण, ठूलो आवाज र भीडले श्रद्धा र भक्ति झल्किनुपर्ने ठाउँमा असहजता र अशान्ति ल्याएको स्थानीयहरू बताउँछन् ।
मन्दिरका उत्तराधिकारी महन्त रामरोशन दासले घटनाप्रति गहिरो दुःख व्यक्त गर्दै भने, ‘जानकी मन्दिर केवल ईंट र ढुंगाको संरचना मात्र नभई यो जनकपुरवासीको आत्मा हो । यहाँ भक्ति, शान्ति र मर्यादा रहनु पर्छ, बारुद र पटाकाको आवाज होइन । मन्दिरको पवित्रता भंग गर्ने यस्तो कार्य अत्यन्त निन्दनीय र दुःखदायक छ ।’
महन्त दासका अनुसार पछिल्ला वर्षहरूमा दीपावलीको रातमा मन्दिर परिसरभित्र युवाहरूको भीड, पटाका पड्काउने, नाचगान र फोटोसेसनको प्रवृत्ति बढ्दै गएको छ ।
‘हामीले पटक–पटक अनुरोध गरेका छौँ, मन्दिर भित्र पटाका र आतिशबाजी नगर्नुहोस् । यो हाम्रो धर्म, संस्कार र परम्पराविपरीत हो । तर, केही युवाहरू अझै पनि बेवास्ता गर्छन् । यसले सम्पूर्ण मिथिलाको छविमाथि नै दाग लगाइरहेको छ,’ उनले भने ।
दासले भने, ‘जानकी मन्दिर मिथिलाको हृदय हो । यहाँ भजन, आरती र शान्तिको स्वर गुन्जिनु पर्छ, पटाका र हल्ला होइन । यो पवित्र स्थलमा मर्यादा कायम राख्नु सबैको कर्तव्य हो ।’ उनले ठूलो आवाज र आतिशवाजीले मन्दिरभित्र रहेका साधुसन्तहरू त्रसित बनेकोसमेत बताए ।
महन्त दासले भने, ‘मिथिलाको संस्कृति सौम्यता, भक्ति र मर्यादामा टेकेको छ । हामी सबैले मिलेर जानकी मन्दिरको पवित्रता जोगाउनुपर्छ । पटाका र धुवाँले नभई दीप र भजनले नै जनकपुरधाम उज्यालो बनोस् । यही मेरो कामना हो ।’
सामाजिक सञ्जालहरूमा पनि यो विषयले व्यापक प्रतिक्रिया पाएको छ । धेरैले दीपावलीको नाममा धार्मिक स्थलमा गरिएको पटाका प्रदर्शनलाई संस्कार र पहिचानमाथिको प्रहार भन्दै आलोचना गरेका छन् ।

