काठमाडौं, १२ चैत । स्वास्थ्य बीमा बोर्डको नयाँ अध्यक्षमा चन्द्रबहादुर थापा नियुक्त भएका छन् । मंगलबार मन्त्रिस्तरीय निर्णयबाट थापाले यो जिम्मेवारी सम्हालेका हुन् । थापा यसअघि बोर्डका सदस्यसमेत थिए ।

थापाले बीमा प्रणालीलाई अझ प्रभावकारी बनाउन विभिन्न रणनीति अवलम्बन गर्ने बताइएको छ । यसअघि कार्यकारी निर्देशकमा डा. रघुराज काफ्ले नियुक्त भएका थिए ।

थापाले डा. गुणराज लोहनीको स्थान लिएका हुन् । लोहनीले गत भदौ २८ मा आफ्नो पदबाट राजीनामा दिएका थिए । लोहनीले बोर्डलाई आफूले सोचेअनुसार अघि बढाउन नसकेको भन्दै असन्तुष्टि जनाएका थिए । उनले बीमालाई सफलतापूर्वक विस्तार गर्नका लागि सहज वातावरण नबनेको गुनासो गरेका थिए । डा. लोहनीलाई २०७९ मंसिर १३ मा तत्कालीन पुष्पकमल दाहाल नेतृत्वको सरकारले बोर्ड अध्यक्षमा नियुक्त गरेको थियो ।

नेपालमा स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम २०७२ चैत २५ गते कैलाली जिल्लाबाट सुरु भएको थियो । यसले हाल ७७ वटै जिल्लामा विस्तार पाएको छ । यो कार्यक्रमले ७५३ वटै स्थानीय तहसम्म पहुँच पुर्याएको छ । स्वास्थ्यमा सबैको पहुँच सुनिश्चित गर्दै दिगो विकास लक्ष्य २०३० सम्ममा प्राप्त गर्ने सरकारको लक्ष्यमा यो कार्यक्रमले महत्वपूर्ण भूमिका खेलिरहेको छ ।

स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमले एक परिवारका सबै सदस्यलाई समेट्ने गरी वार्षिक ३ हजार ५०० रुपैयाँ शुल्क निर्धारण गरेको छ । पाँचभन्दा बढी सदस्य भएका परिवारहरूका लागि प्रति सदस्य ७०० रुपैयाँ थप गरी अधिकतम दुई लाख रुपैयाँसम्मको स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्ने व्यवस्था गरिएको छ ।

स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम सञ्चालन भए पनि यसको कार्यान्वयनमा विभिन्न समस्या देखिएका छन् । बिमितहरू सरकारी अस्पतालमा मात्र सेवा प्राप्त गर्न बाध्य छन् भने निजी अस्पतालहरूमा बीमाको सेवा नपाउँदा जनताले असुविधा भोगिरहेका छन् ।

औषधि समयमा नपाइने, लामो लाइनमा कुर्नुपर्ने, बीमा गरेका बिरामीहरूलाई प्राथमिकता नदिने जस्ता समस्याहरू छन् । साथै, दुर्गम क्षेत्रका जनताले स्वास्थ्य बीमाको सेवा लिनका लागि निकै टाढा यात्रा गर्नुपर्ने स्थिति रहेको छ ।

यस्ता समस्याहरूका कारण नागरिकहरूले बीमा नवीकरण नगर्ने प्रवृत्ति बढिरहेको छ , यसले बीमा कार्यक्रमलाई दीर्घकालीन रूपमा असर पुर्याउन सक्ने खतरा छ ।